parallax background

Het Grieg Pianoduo speelt Edvard Grieg

 

Edvard Grieg

(15 juni 1843 – 3 september 1907)

 
 
Het Grieg Pianoduo heeft voor u speciale programma’s samengesteld rondom Edvard Grieg met diens vierhandige pianomuziek! Deze Noorse componist die zelf als kunstenaar in zijn tijd in de hoedanigheid als componist, pianist, en dirigent veel van zijn muziekwerken in grote delen van Europa in verscheidene steden ten gehore bracht, trad daarmee verscheidene keren in Nederland op. De hechte vriendschap met de Nederlandse componist, pianist, en dirigent Julius Röntgen (1855- 1932) stichtte mede een sterke culturele band tussen Nederland en Noorwegen. Röntgen was medeoprichter van Het Concertgebouw en het Amsterdams Muzieklyceum. Griegs persoonlijkheid, leven, en werk stonden een Europese culturele uitwisseling ten dienste met daarbij een uiteindelijk maatschappelijke én vooral culturele aansluiting voor het nieuwe Noorwegen, dat eindelijk in 1905 op eigen benen mocht staan van de Zweedse koning. Grieg nodigde als eerste het toen nog jonge Concertgebouworkest uit samen met dirigent Willem Mengelberg tot het maken van het orkest zijn eerste buitenlandse muziekreis naar Bergen (N), waarmee Bergen een lange nog steeds bestaande festivaltraditie zou krijgen. Ook de kamermuziek droeg Grieg een warm hart toe: Edvard trad samen met zijn vrouw Nina Grieg zowel als met Julius Röntgen op als pianoduo in eigen land én op buitenlandse podia in Nederland en Engeland. Grieg is in de eerste plaats een overtuigend pianocomponist. Met de piano, die hij als instrument uitstekend beheerste, gaf hij zelf, naast in zijn vele solopianowerken en liederen, zeer beduidend vorm aan zijn eveneens talrijk vierhandig pianorepertoire. Al vele jaren speelt het Grieg pianoduo het complete vierhandig piano-oeuvre van Edvard Grieg en heeft daarmee in binnen- en buitenland w.o. in Bergen en Oslo Noorwegen vele succesvolle concerten gegeven.
 
 

EDVARD GRIEG programma’s door het GRIEG PIANODUO

Noorderlicht of de zanger van de fjorden: All-over Grieg

Een keuze in overleg met u uit het ruime vierhandige pianorepertoire van deze Noorse grootmeester in de kleinere vorm. Vierhandige pianowerken naar wens ingebed tussen brieffragmenten, tekst en uitleg over de werken, luisterfragmenten, verluchtigt met dia’s en een kleine tentoonstelling met Griegiana. U kunt Grieg zélf ook horen spelen, dus een echt feestprogramma!



Edvard Grieg (1843-1907):
Fantasie ‘I Höst’ Opus 11
Noorse dansen Opus 35
Sigurd Jorsalfar Opus 56
pauze
Symfonische dansen Opus 64

Grieg-Röntgen: een muzikale vriendschap

Reeds in Leipzig ontmoetten Grieg en Julius Röntgen elkaar in de Scandinavische vereniging, de stad waar beide musici hun muziekvakopleiding kregen aan het conservatorium. Op uitnodiging van Röntgen komt Grieg naar Amsterdam waar Röntgen dan al als pianodocent, dirigent, en componist werkzaam is. Vanaf dat moment ontwikkelt zich een hechte vriendschap met een intensieve correspondentie waarin beide musici vele muzikale onderwerpen aansneden en elkaar stimuleerden en steunden in zowel muzikale- als levenskwesties. Men bezocht elkaar over en weer en er werd zoals altijd verwoed gemusiceerd. Reden om een programma geheel te wijden aan een keuze uit hun vierhandige pianowerken.



Julius Röntgen (1855 – 1932):
Opus 16
Cyclus van Walsen
Edvard Grieg:
Noorse Dansen Opus 35
Zwei Nordische Weisen Opus 63

Grieg, de internationalist

Aanvankelijk op jonge leeftijd nog onder invloed staand van muziek van componisten als Schumann, Chopin, en Mozart kreeg Edvard Grieg als een veel door Europa reizende en optredende artiest een fijne neus voor muzikale invloeden die er voor hem echt toe deden. Vaak eindigden die in vriendschappen met componisten en musici of in actieve correspondenties. Edvard Grieg hoort daarom tot één van de eerste echte Europese componisten en daarbij gedragen door zijn eigen originele nationale culturele inbreng van die bijzondere traditionele Noorse volksmuziek. In dit programma laten wij u al luisterend een mogelijke plaats horen die Grieg kan innemen: middenin de overgang tussen de Duitse gestructureerde Romantische compositiewereld van Schumann en die van de meer verfijnde en latere nieuwe Franse school van Fauré en zijn volgelingen. Daarop zou Grieg blijvend invloed hebben.



Robert Schumann (1810 – 1856):
Bilder aus Osten
Edvard Grieg:
Symphonische Stücke Opus 14
Valses Caprices Opus 37
Gabriel Fauré (1845 – 1924):
Dolly Suite

Grieg, de symfonicus

Grieg zou zijn hoed hebben opgegeten als hij zulke evenwichtige symfonieën had kunnen componeren als zijn door hem daarom zo vereerde landgenoot Johan Svendsen! Grieg ondernam 1 keer een poging en maakte de als nu bekend staande ’Verboden symfonie’ waarvan de later uitgebrachte Symfonische Stücke Opus 14 voor vierhandig piano eigenlijk 2 oorspronkelijke delen zijn. De piano bleek dan keer op keer Griegs veiliger haven dan die van het orkest. De piano was zogezegd zijn componeermedium. Het bijzondere in dit programma is dan ook dat alle werken zowel in vierhandige pianoversie als in die van orkestversie voor handen zijn, maar als eerste voor vierhandig piano zijn gecomponeerd of gepubliceerd!


Edvard Grieg:
Im Herbst Opus 11
Symphonische Stücke Opus 14
Zwei Nordische Weisen Opus 63
Symphonische dansen Opus 64

Grieg en de dans

Alhoewel Edvard Grieg nooit balletmuziek heeft gecomponeerd was hem als Noor zijn natuurlijk gevoel voor ritme en voor de Noorse volksdans aangeboren! Grieg componeerde dan ook veel dansen: polka’s, marsen, walsen, springdansen, hallinger, boerendansen, tot aan een Arabische dans (Peer Gynt) toe. De mooiste waargebeurde anekdote is wel die van Griegs ontmoeting met Maurice Ravel in Parijs in 1894. Toen Ravel iets van Griegs Noorse dansen voorspeelde maar Grieg dit volledig vond ontbreken aan een typische Noors vitaal volksdansgevoel danste Grieg zelf Ravel voor hoe hij deze Noorse dans zou moeten spelen, Ravel als verstomd achterlatend. Dat de dansvorm veel voorkomt in de vierhandige pianomuziek bewijst zijn belangrijkheid voor deze bezetting. Met Brahms was Grieg goed bevriend en hij bewonderde diens werk. Dvorak was de protégé van Brahms en Grieg hield erg van diens muziek. Grieg was zeer geschokt over de te vroeg dood van deze Tsjechische componist! De Noorse dansen Opus 35 is het belangrijkste vierhandige pianowerk van Grieg en heeft met zijn typische Noorse directheid en haast vloeibare melancholie een geheel eigen plek veroverd tussen de populaire dansen van zijn tijdgenoten zoals Brahms en Dvorak.


Johannes Brahms (1833 – 1897):
keuze Hongaarse dansen
Edvard Grieg:
Noorse dansen Opus 35
Antonin Dvořak (1841 – 1904):
keuze Slavische dansen